Bilgisayar

Bilgisayar Hızlandırma Yöntemleri: Güvenli Adımlar

Açılış yavaşlığında başlangıç uygulamalarını, kullanım sırasındaki takılmalarda kaynak tüketimini inceleyin. Depolama, ısı ve donanım kontrollerini sorunun görüldüğü ana göre seçin.

Forum Teknoloji Editörlüğü · 4 dk okuma
Bu yazıda neler var?
  1. Yavaşlığın Kaynağını Nasıl Belirlersiniz?
  2. Başlangıç ve Arka Plan Yükünü Nasıl Azaltırsınız?
  3. Depolama Alanını Nasıl Açarsınız?
  4. Güncelleme ve Güvenlik Kontrolünü Nasıl Yaparsınız?
  5. Isı ve Donanım Sınırlarını Nasıl Kontrol Edersiniz?
  6. Belirtiye Göre Hangi Adımı Seçersiniz?
  7. Sık Yapılan Hatalar ve Çözümleri

Açılış yavaşsa başlangıç uygulamalarını azaltın; kullanım sırasında takılıyorsa kaynak tüketimini kontrol edin. Bu 2 adım, gereksiz uygulama yükünü görmenizi sağlar. Önce çalışmanızı kaydedip bilgisayarı yeniden başlatın. Ardından aynı işlemi tekrar deneyerek geçici yavaşlıkla süren sorunu ayırın.

Yavaşlığın Kaynağını Nasıl Belirlersiniz?

Windows’ta Ctrl + Shift + Esc tuşlarına basıp Görev Yöneticisi’ni açın. Bilgisayar takılırken İşlemler bölümündeki İşlemci, Bellek ve Disk sütunlarını izleyin. Sütun başlığına tıklayarak en çok kaynak kullanan işlemleri üste taşıyın. Uygulamanın adını ve o sırada yaptığınız işi not edin.

Sorunun oturum açıldıktan sonra mı, belirli bir uygulamada mı başladığını ayırın. Yalnızca 1 uygulama yavaşsa önce o uygulamayı normal yoldan kapatın. Yerel dosyalar hızlı açılıyor, internet sayfaları geç yükleniyorsa bağlantıyı inceleyin. Aynı ağı başka bir cihazda denemek, bilgisayara özgü sorunu ayırmanıza yardım eder.

Başlangıç ve Arka Plan Yükünü Nasıl Azaltırsınız?

Görev Yöneticisi’nde Başlangıç uygulamaları bölümünü açın. Her oturumda kullanmadığınız oyun başlatıcılarını ve yardımcı uygulamaları devre dışı bırakın. Bu işlem programı kaldırmaz; oturum açıldığında kendiliğinden başlamasını engeller. Güvenlik yazılımına ve tanımadığınız sistem bileşenlerine dokunmayın.

Kullanım sırasında yavaşlık varsa açık tarayıcı sekmelerini ve gereksiz uygulamaları kapatın. Dosya eşitleyen bir uygulama yoğun çalışıyorsa aktarımın tamamlanmasını bekleyin. Sonra takılan işlemi yeniden deneyin ve kaynak sütunlarını tekrar izleyin. Böylece başlangıç yüküyle kullanım sırasındaki yükü ayrı ayrı değerlendirebilirsiniz.

Depolama Alanını Nasıl Açarsınız?

Ayarlar > Sistem > Depolama bölümünde sistem sürücüsünün boş alanına bakın. İndirilenler klasöründeki büyük dosyaları ve kullanmadığınız programları gözden geçirin. Gerekli kişisel dosyaları başka bir sürücüye taşıyın; yeni konumda açıldıklarını görün. Ardından çöp kutusunu boşaltın.

Boş alan kazanmak için sistem klasörlerini elle silmeyin. Geçici dosyaları kaldıracaksanız Windows’un Depolama ekranındaki seçenekleri kullanın. Silme ekranında İndirilenler gibi kişisel dosya içeren kategorileri dikkatle inceleyin. İşlem bitince boş alanı yeniden kontrol edin ve yavaş açılan dosyayı tekrar deneyin.

Güncelleme ve Güvenlik Kontrolünü Nasıl Yaparsınız?

Windows Update’i açıp bekleyen sistem güncellemelerini kontrol edin. Uygulamaları kendi güncelleme seçeneklerinden, sürücüleri cihaz üreticisinin resmî araçlarından yükleyin. Kurulumdan önce belgelerinizi kaydedin ve istenen yeniden başlatmayı tamamlayın. Ardından yavaşlığın görüldüğü uygulamayı tekrar açın.

Beklenmedik reklamlar veya kendiliğinden açılan programlar görüyorsanız Windows Güvenliği’ne girin. Virüs ve tehdit koruması bölümünden tarama başlatın. Bulunan öğeler için aracın sunduğu işlemleri izleyin. Bilinmeyen sürücü güncelleyicilerini kurmayın; bunlar gereksiz değişiklikler yapabilir.

Isı ve Donanım Sınırlarını Nasıl Kontrol Edersiniz?

Cihaz çalıştıkça yavaşlıyor ve fanı belirgin biçimde hızlanıyorsa hava çıkışlarını inceleyin. Dizüstü bilgisayarı yatak veya koltuk yerine sert, düz bir yüzeye koyun. Havalandırma deliklerinin önünü açın; dışarıdan görünen tozu dikkatle temizleyin. Sonra aynı işi yaparken yavaşlığın ne zaman başladığını gözleyin.

Windows’taki Sürücüleri Birleştir ve İyileştir aracının Medya türü sütununu açın. Sistem sürücüsü HDD ise uyumlu bir SSD’ye geçişi değerlendirin. Çok sayıda uygulama açıkken bellek kullanımı sürekli yüksek kalıyorsa RAM yükseltmesini inceleyin. Parça almadan önce cihazın bağlantı ve yükseltme desteğini üreticinin belgelerinden doğrulayın.

Belirtiye Göre Hangi Adımı Seçersiniz?

Her denemede 1 değişiklik yapın ve aynı işlemi yeniden çalıştırın. Örneğin yalnızca açılış yavaşsa önce başlangıç listesini düzenleyin. Isındıktan sonra başlayan takılmada önce havalandırmayı kontrol edin. Aşağıdaki tablo, belirtiyle ilk kontrolü eşleştirir.

Belirtiİlk kontrolSonraki adım
Oturum açıldıktan sonra beklemeBaşlangıç uygulamalarıGereksiz otomatik açılışları kapatın
Kullanım sırasında takılmaİşlemci, Bellek ve Disk sütunlarıKaynak tüketen gereksiz uygulamayı kapatın
Isındıkça yavaşlamaFan ve hava çıkışlarıCihazı sert, düz yüzeyde deneyin
Birçok işlemde süren yavaşlıkSürücü türü ve bellek kullanımıUyumlu SSD veya RAM seçeneğini inceleyin

Tablodaki ilk kontrol bir arıza tanısı değildir. Değişikliğin etkisini görmek için aynı dosyayı veya uygulamayı tekrar açın. Yavaşlık yalnızca telefondaysa telefonu hızlandırma adımlarını kullanın; Windows menüleri telefonda bulunmaz.

Sık Yapılan Hatalar ve Çözümleri

“PC hızlandırıcı” ve kayıt defteri temizleyici kurmayın. Bu araçlar sorunu belirlemeden sistem ayarlarını değiştirebilir. Belirli bir program sorun çıkarıyorsa önce programın kendi güncelleme seçeneğine bakın. Sorun sürerse programı normal kaldırma menüsünden kaldırıp yeniden kurmayı değerlendirin.

Yanıt vermeyen uygulamayı Görev Yöneticisi’nden kapatmak kaydedilmemiş çalışmayı kaybettirebilir. Önce yanıt veren diğer uygulamalardaki belgelerinizi kaydedin. Disk doluyken rastgele klasör silmek yerine kendi dosyalarınızı inceleyin. SSD’ye HDD için kullanılan manuel birleştirme işlemini uygulamayın; Windows’un sürücü iyileştirme ayarlarını kullanın.

Sık sorulan sorular

Mac bilgisayarda hangi kontrollerle başlamalıyım?
Önce Mac’i yeniden başlatın ve açık uygulamaları kontrol edin. Kaynak kullanan işlemleri Etkinlik Monitörü’nde, boş alanı depolama ayarlarında inceleyin. Oturum açınca başlayan gereksiz uygulamaları giriş öğelerinden çıkarın. Sistem güncellemelerini macOS’in yerleşik ayarlarından yükleyin. Windows’a özgü Görev Yöneticisi ve Windows Güvenliği menülerini Mac’te aramayın.
Dizüstü bilgisayar prizdeyken daha hızlı çalışıyorsa neye bakmalıyım?
Önce pil kullanımında etkin olan güç modunu kontrol edin. Windows’ta Ayarlar bölümündeki güç ve pil seçeneklerini açın; pil tasarrufu etkinse durumunu görün. Aynı uygulamayı prizde ve pilde ayrı ayrı deneyin. İki denemede aynı dosyayı kullanın. Böylece güç ayarının etkisini diğer yüklerden daha kolay ayırırsınız.
Bilgisayarın RAM miktarını nereden görebilirim?
Windows’ta Görev Yöneticisi’ni açın ve Performans bölümünden Bellek’i seçin. Bu ekranda takılı bellek miktarını ve kullanım durumunu görebilirsiniz. RAM satın almadan önce cihaz modelinin desteklediği kapasiteyi ve bellek türünü üreticinin belgelerinde kontrol edin. Bazı dizüstü bilgisayarlarda bellek anakarta bağlıdır ve değiştirilemez.

Kaynaklar

  1. Microsoft Destek
  2. Apple Destek